Sta je op het strand en zie je schepen aan de horizon? Een deel daarvan vaart in vaste routes langs de kust, een ander deel ligt stil in een ankergebied en wacht tot het de haven in mag. Op een live kaart kun je die twee groepen uit elkaar houden en het schip terugvinden dat je ziet. Zo werkt dat.
Waarom liggen er zoveel schepen stil voor de kust?
Voor de Nederlandse kust liggen vijf ankergebieden, bij Vlissingen, Hoek van Holland, Scheveningen, IJmuiden en Schiermonnikoog. Schepen moeten soms op zee wachten, bijvoorbeeld omdat ze nog geen toestemming hebben om de haven binnen te varen. Verkeersposten begeleiden de schepen daar en coördineren de inzet van loodsen.
Op de kaart herken je een ankergebied aan een groep schepen met een symbool dat geen pijl is: ze liggen stil. De schepen die met een pijl tussen die groepen door of erlangs varen, zijn onderweg.
De vaste routes op zee
Ook op zee rijdt het verkeer niet kriskras. Op de Noordzee liggen verkeersscheidingsstelsels: rijbanen waarin schepen in een vaste richting varen, gescheiden van het verkeer in de andere richting. Langs de Nederlandse en Belgische kust zijn de scheepvaartroutes in 2017 vernieuwd om de veiligheid te vergroten en het risico op milieuvervuiling te beperken.
Op de kaart zie je dat terug als lange rijen pijlen die allemaal dezelfde kant op wijzen. Zoom je uit, dan zie je de routes als het ware ontstaan uit de schepen zelf.
Hoe ver kun je vanaf het strand kijken?
Hoe ver je een schip kunt zien, hangt af van je ooghoogte en de hoogte van het schip, omdat de aarde krom is. Een veelgebruikte benadering voor de afstand tot de horizon is 3,57 keer de wortel van de hoogte in meters, met de uitkomst in kilometers. Dit is een benadering zonder rekening te houden met luchtbreking of weer.
- Sta je met je ogen op 1,7 meter hoogte aan de waterkant, dan ligt de horizon op ongeveer 4,7 kilometer.
- Een schip met een opbouw van 40 meter hoog kan dan, bij helder weer, tot ongeveer 27 kilometer zichtbaar blijven (3,57 × (√1,7 + √40)). Je ziet dan alleen nog de bovenkant; de romp ligt al achter de horizon.
- Vanaf een duin van 20 meter hoog ligt de horizon op ongeveer 16 kilometer.
Een schip dat je ziet, ligt dus vaak verder weg dan je denkt. Zoek op de kaart daarom niet alleen vlak voor de kust.
Stappenplan: welk schip zie ik vanaf het strand?
- Open de live kaart en zoom in op de plek waar je staat.
- Kijk of het schip dat je ziet stilligt of vaart. Ligt het stil, zoek dan in het dichtstbijzijnde ankergebied naar symbolen zonder pijl.
- Vaart het, zoek dan een pijl die in dezelfde richting wijst. Een schip dat van links naar rechts langs de kust vaart, heeft een pijl evenwijdig aan de kustlijn.
- Let op de kleur: groen is een vrachtschip, rood een tanker, blauw een passagiersschip. De volledige uitleg staat in Wat vertellen de icoontjes op de scheepsradar?
- Klik op het symbool voor de naam. Wil je het schip later terugvinden, noteer dan het IMO- of MMSI-nummer. Wat die nummers betekenen, lees je in IMO-nummer, MMSI en roepnaam.
Waarom zie ik een schip wel op zee, maar niet op de kaart?
Kleine schepen, zoals veel zeil- en motorboten, hebben vaak geen AIS. Ook kan de laatst ontvangen positie al even oud zijn. Kijk daarom altijd naar de tijd van de laatste positie. Alle oorzaken staan in Waarom zie ik een schip niet op de kaart?
Let op: publieke trackingkaarten zijn bedoeld om te kijken en te leren, niet om op te navigeren.
Bronnen
- Noordzeeloket (Rijksoverheid), Anchorage areas (januari 2024): vijf ankergebieden en hun functie.
- Noordzeeloket, publicatie over de nieuwe scheepvaartroutes langs de Belgische en Nederlandse Noordzeekust (1 juni 2017).
- MarineTraffic Support, artikel “Vessels”: een pijl geeft een varend schip en zijn koers aan.